← Психиатр.уз
МКБ-10: F32.0 (.00 соматик белгиларсиз · .01 соматик белгилар билан) DSM-5: Major Depressive Episode, Mild

Енгил депрессив эпизод

Аффектив (кайфият) бузилишлари · F30–F39
Бош саҳифа › Мақолалар › Депрессив эпизод › Енгил депрессив эпизод
Муҳим: Ушбу мақола маълумот бериш учун. Ташхисни фақат малакали шифокор қўяди, дорилар фақат шифокор тавсияси билан қабул қилинади.

1. Енгил депрессив нима?

Енгил депрессив эпизод — депрессиянинг бошланғич, нисбатан юмшоқ кўриниши. Бунда депрессия белгилари мавжуд, лекин улар ҳали инсонни бутунлай издан чиқармаган: у ишлашда, оилавий ва ижтимоий ҳаётда давом этади, лекин буни одатдагидан кўра кўпроқ куч сарфлаб, қийинчилик билан амалга оширади.

Енгил даражани эътиборсиз қолдирмаслик керак — у кўпинча ўрта ва оғир депрессияга ўтишнинг бошланиши бўлади. Айнан шу босқичда мурожаат қилиш даволашни энг осон ва тез қилади.

«Соматик белгилар» нима? (.00 ва .01 фарқи)

Соматик (жисмоний) белгилар — депрессиянинг тана орқали намоён бўлиши: эрта уйғониш, эрталаб кайфиятнинг ёмонроқ бўлиши, иштаҳа ва вазн йўқолиши, завқнинг тўлиқ йўқолиши, ҳаракатнинг секинлашуви.

F32.00 — соматик белгиларсиз енгил депрессия; F32.01 — соматик белгилар билан енгил депрессия.

2. Асосий белгилар

Енгил даражада инсон одатда суицидал фикрларга эга бўлмайди ёки улар жуда енгил бўлади; кундалик фаолияти асосан сақланган.

3. Ташхис мезонлари

Қуйида диагноз қўйиш учун зарур мезонлар келтирилган.

Диагноз қўйиш учун МАЖБУРИЙ бўлган симптомлар қизил ранг билан белгиланган.

МКБ-10 · F32.0 — Енгил депрессив эпизод

Асосий белгилар — диагноз учун камида 2 таси зарур:

  • Кайфиятнинг пасайиши (узоқ муддат, кун давомида);

  • Қизиқиш ва завқнинг йўқолиши;

  • Энергиянинг камайиши, тез чарчаш.

Қўшимча белгилар — енгил даража учун камида 2 таси (асосийлар билан жами камида 4 та белги):

  • Диққатнинг сусайиши;

  • Ўзига баҳонинг пасайиши;

  • Айбдорлик ҳисси;

  • Келажакни қора кўриш;

  • Уйқу бузилиши;

  • Иштаҳа ўзгариши.

Муддат шарти: белгилар камида 2 ҳафта давом этиши керак.

DSM-5 · Major Depressive Episode (Mild) — диагноз учун аниқ талаблар

DSM-5 да диагноз қўйиш учун: 2 ҳафталик давр ичида қуйидаги 9 та симптомдан КАМИДА 5 ТАСИ бўлиши шарт, ва улардан камида биттаси (1) ёки (2)-симптом бўлиши МАЖБУРИЙ:

  • (1) Кун давомида тушкун кайфият;

  • (2) Деярли барча фаолиятга қизиқиш ёки завқнинг кескин камайиши (ангедония);

Қолган симптомлар (булардан етарлича бўлиб, жами 5 тага етиши керак):

  • (3) Вазн ёки иштаҳанинг сезиларли ўзгариши;

  • (4) Уйқусизлик ёки ҳаддан ортиқ ухлаш;

  • (5) Психомотор қўзғалиш ёки секинлашув;

  • (6) Чарчоқ ёки энергия йўқлиги;

  • (7) Бефойдалик ёки ҳаддан ошган айбдорлик ҳисси;

  • (8) Диққат ва қарор қабул қилишнинг бузилиши;

  • (9) Ўлим ёки ўз жонига қасд ҳақида такрорий фикрлар.

Қўшимча шартлар (МАЖБУРИЙ): симптомлар деярли ҳар куни, камида 2 ҳафта давом этади; сезиларли азоб ёки фаолият бузилишига олиб келади; модда ёки бошқа тиббий ҳолат билан изоҳланмайди.

«Енгил» (Mild) даража: симптомлар сони 5 тага яқин, фаолият бузилиши кам.

4. Аниқ клиник кейс

Дилшод, 34 ёш, ҳисобчи. Сўнгги уч ҳафтада ўзгаришни сезган.

«Уч ҳафтадан буён кайфиятим тушиб қолди — сабабсиз маъюсман. Илгари дам олиш кунлари болаларим билан сайр қилишни яхши кўрардим, энди эса бунинг ҳам ҳушим йўқ. Лекин ишга бораман, вазифаларимни бажараман — фақат ҳаммаси оғирроқ, кўпроқ куч кетади.»

«Кечалари бироз ёмонроқ ухлайман, диққатни жамлаш қийинлашди. Ўзимни олдингидек уддабурон ҳис қилмаяпман. Аммо ўлим ҳақида ўйламайман, ҳаётдан умидимни узганим йўқ — шунчаки ҳолат хира, тушкун.»

Дилшодда кайфият пасайиши, ангедония, енгил чарчоқ, уйқу ва диққат бузилиши бор — лекин фаолияти сақланган, оғир белгилар (суицидал фикр, тўлиқ ишга яроқсизлик) йўқ. Бу — енгил депрессив эпизод (F32.0).

👩‍⚕️ Доктор изоҳи

Дилшоднинг ҳолатини DSM-5 мезонлари бўйича текширамиз:

  • Мажбурий симптом бор: кайфият пасайиши (1) ва ангедония (2) — иккаласи ҳам мавжуд. DSM-5 талабига кўра, камида биттаси бўлиши шарт эди — бу бажарилди.

  • Жами симптомлар: кайфият пасайиши + ангедония + чарчоқ + уйқу бузилиши + диққат бузилиши = 5 та симптом. Бу — диагноз учун зарур минимум (5 та).

  • Даража — енгил: симптомлар сони минимумга яқин, фаолияти сақланган, оғир белгилар йўқ.

Оддий одам учун хабар: «енгил» дегани «эътиборсиз қолдириш мумкин» дегани эмас. Айнан шу босқичда даволаш энг осон ва тез кечади. Кутиб, оғирлашишини кутиб ўтирмаслик керак.

5. Дифференциал диагностика

6. Нейробиология

7. Даво усуллари

Енгил депрессияда кўпинча психотерапия биринчи ўринга қўйилади; зарур бўлганда дори қўшилади.

7.1. Психофармакология

Барча дорилар фақат шифокор назоратида қабул қилинади.

7.2. Турмуш тарзи

8. Психотерапия услублари

9. Скрининг ва клиник тестлар

9.1. Ўз-ўзини текшириш (скрининг саволлари)

Сўнгги икки ҳафтада қуйидагилар сизга тегишлими?

Агар бир нечтасига «ҳа» жавоб берсангиз, мутахассисга мурожаат қилинг.

9.2. Клиник психолог қўллайдиган тестлар

Ташхисни аниқлаштириш ва оғирлик даражасини баҳолаш учун клиник психолог қуйидаги стандарт тестлардан фойдаланади:

Тест номи Нимани ўлчайди Кимга/қандай
Бек депрессия шкаласи (BDI) Депрессия белгилари ва оғирлик даражасини Беморнинг ўзи тўлдиради (21 савол)
Гамильтон шкаласи (HAM-D) Депрессия оғирлигини Мутахассис суҳбат орқали баҳолайди
PHQ-9 Депрессия скрининги ва оғирлиги Беморнинг ўзи тўлдиради (9 савол)
Монтгомери-Асберг (MADRS) Депрессия оғирлиги ва даво самараси Мутахассис баҳолайди
Зунг шкаласи (SDS) Депрессия даражасини Беморнинг ўзи тўлдиради

Бу тестлар ташхис қўймайди, балки мутахассисга ёрдам беради — улар оғирликни ўлчайди ва даво самарасини кузатишга хизмат қилади. Якуний ташхисни фақат малакали мутахассис қўяди.

10. Прогноз

Мутахассисга мурожаат қилинг

Ушбу маълумот ўз-ўзини текшириш учун. Аниқ ташхис ва даво режасини, шу жумладан тестларни фақат малакали мутахассис ўтказади ва баҳолайди. Шикоятларингиз шу белгиларга мос келса, биз билан боғланинг.

Доктор Зебинисо — психолог

🌐 Сайт: doktorzebiniso.uz

📞 Телефон: +998 95 166 26 62

📍 Манзиллар: doktorzebiniso.uz/kontakt

YouTube · Instagram · Telegram

Иллюстрация

Сканерланг

Теглар (мавзу): #депрессия #енгил_депрессия #F32.0 #депрессив_эпизод #ангедония #аффектив_бузилишлар #психотерапия #депрессияни_даволаш

Теглар (тестлар): #Бек_тести #BDI #Гамильтон_шкаласи #HAM_D #PHQ_9 #Монтгомери_Асберг #MADRS #Зунг_шкаласи #депрессия_тести

Теглар (қидирув / гео): #психиатр #психолог #psixiatr #psixolog #психиатр_Ташкент #психиатр_в_Ташкенте #психолог_Ташкент #psixiatr_Toshkent #психиатр_керак #психолог_керак #психиатр_Узбекистан #психиатр_Казахстан #психиатр_Таджикистан #психиатр_Кыргызстан #psychiatrist_Tashkent #психолог_онлайн #doctorzebiniso

Манбалар: ВОЗ МКБ-10, Американ Психиатрия Ассоциацияси DSM-5, замонавий клиник қўлланмалар асосида тайёрланган. Ушбу ҳужжат таълимий мақсадда бўлиб, шифокор маслаҳатини алмаштирмайди.

103 — агар ўз жонингизга қасд қилиш фикри ёки яқинга зарар хавфи бўлса, дарҳол шошилинч ёрдамга мурожаат қилинг.
Ушбу ташхис бўйича халқаро скрининг тести

Бепул, рўйхатдан ўтмасдан, 2–4 дақиқа. Натижани қабулга олиб келсангиз, шифокор учун бошланғич маълумот бўлади.

Депрессиядан чиқиш — 13 та бепул видео дарс

Психиатр Зебинисо Аҳмедовадан: сабаблари, белгилари, даволаш ва туғруқдан кейинги депрессия. Рўйхатдан ўтмасдан, тўловсиз.

🎥 Дарсларни кўриш
Ёрдам керакми?
Ассистент билан 15 дақиқалик суҳбат ва онлайн тестлар — бепул.
🩺
Зебинисо Аҳмедова — психиатр, психотерапевт, нарколог, гипнолог. «PSIXOMED24» психотерапевтик амбулатор даволаш клиникаси раҳбари. Beck Institute (КХТ) профессори Аллен Миллернинг шогирди.
Манба: МКБ-10 (ВОЗ, V боб F00–F99), DSM-5 ва «Клиник психофармакология» (З. Аҳмедова, 2026).