← Психиатр.уз
МКБ-10: F33.1 (.10 соматик белгиларсиз · .11 соматик белгилар билан) DSM-5: Major Depressive Disorder, Recurrent, Moderate

Рекуррент депрессив бузилиш — жорий эпизод ўрта

Аффектив (кайфият) бузилишлари · F30–F39
Бош саҳифа › Мақолалар › Рекуррент депрессив бузилиш › Рекуррент депрессив бузилиш — жорий эпизод ўрта
Муҳим: Ушбу мақола маълумот бериш учун. Ташхисни фақат малакали шифокор қўяди, дорилар фақат шифокор тавсияси билан қабул қилинади.

Ўрта оғирликдаги Рекуррент қайталанувчи депрессив бузилиш.

F33.1 — аввал депрессив эпизодлар бўлган беморда яна янги депрессив эпизод бошланган ва бу эпизод ўрта (мўътадил) даражада кечаётган ҳолат. Бу — F33.0 (енгил) дан кучлироқ: белгилар кўпроқ ва оғирроқ, инсон кундалик вазифаларини бажаришда сезиларли қийналади.

Ўрта даврда инсон кўп ишларни бажара олмай қолади — ишга бориши, уй юмушларини уддалаши анча оғир бўлади. Чунки бу такрорий эпизод, бемор кўпинча ҳолатни таниб, «яна ўша давр келди» деб тушунади.

Бу нима билан фарқ қилади?

F33.0 — такрорий, лекин енгил эпизод (фаолият сақланган).

F33.1 — такрорий ва ўрта эпизод (фаолият сезиларли бузилган).

F32.1 — биринчи марта бўлган ўрта эпизод. F33.1 — такрорий ўрта эпизод.

.10 — соматик белгиларсиз; .11 — соматик белгилар билан.

2. Асосий белгилар

3. Ташхис мезонлари

Диагноз қўйиш учун МАЖБУРИЙ бўлган шартлар қизил ранг билан белгиланган.

МКБ-10 · F33.1
  • А. Анамнезда камида битта аввалги депрессив эпизод бўлган;

  • Б. Ҳозирги эпизод ўрта депрессив эпизод (F32.1) мезонларига жавоб беради — асосий 3 белгидан камида 2 таси + қўшимча белгилар билан жами камида 6 та;

  • В. Анамнезда ҳеч қачон мания/гипомания бўлмаган;

  • Г. Эпизодлар орасида ремиссия бўлган.

Муддат: жорий эпизод камида 2 ҳафта; кундалик фаолият сезиларли бузилади.

DSM-5 · MDD, Recurrent, Moderate — аниқ талаблар

Жорий эпизод тўлиқ депрессив эпизод мезонларига жавоб бериши керак: 2 ҳафта ичида 9 та симптомдан КАМИДА 5 ТАСИ, биттаси (1) ёки (2) бўлиши МАЖБУРИЙ:

  • (1) Кун давомида тушкун кайфият;

  • (2) Барча фаолиятга қизиқиш/завқнинг кескин камайиши (ангедония);

Қолганлари (жами 5 тага етиши керак): иштаҳа/вазн ўзгариши, уйқу бузилиши, психомотор ўзгариш, чарчоқ, бефойдалик/айбдорлик, диққат бузилиши, ўлим ҳақида фикр.

Рекуррент шарти (МАЖБУРИЙ): камида 2 та эпизод, орасида ≥2 ой соғлом давр; ҳеч қачон мания/гипомания йўқ.

«Ўрта» (Moderate): симптомлар сони ва оғирлиги енгил билан оғир ўртасида; фаолият сезиларли бузилган.

4. Аниқ клиник кейс

Нодир, 44 ёш, муҳандис. Касаллик тарихи 8 йил.

«Биринчи депрессиям 36 ёшимда бўлган, иккинчиси 40 да. Иккаласини ҳам даволаб, тузалгандим. Ҳозир, 44 ёшимда, учинчи марта шу ҳолат қайтди — лекин бу сафар анча оғир.»

«Бир ойдан буён ишга базўр бораман, баъзи кунлари умуман бора олмадим. Лойиҳаларимни бажара олмаяпман, диққатим жамланмайди. Тунлари эрта уйғонаман, иштаҳам йўқ, озиб кетдим. Ўзимни ишда ноқобил, оилага юк деб ҳис қиламан. Баъзан “шунча яшашнинг маъноси борми” деб ўйлайман.»

«Лекин ҳеч қачон ҳаддан ташқари ғайратли, кам ухлайдиган “юқори” давр бўлмаган — фақат тушкунлик қайтади.» — Нодирда уч марта депрессив эпизод, ҳозиргиси ўрта-оғир, мания йўқ. Бу — рекуррент депрессив бузилиш, жорий эпизод ўрта (F33.1).

👩‍⚕️ Доктор изоҳи

Нодирнинг ҳолати:

  • Рекуррентлик: уч марта депрессив эпизод (36, 40, 44 ёш), орада соғлом даврлар.

  • Ўрта даража: кайфият пасайиши + ангедония + уйқу/иштаҳа бузилиши + диққат бузилиши + айбдорлик + ўлим ҳақида фикр = кўп симптом, фаолияти сезиларли бузилган (ишга боролмаслик), лекин ҳали тўлиқ ишга яроқсиз эмас.

  • Мания йўқ: «юқори» давр бўлмаган — рекуррент депрессия, биполяр эмас.

Оддий одам учун хабар: учинчи эпизод — бу профилактик даво масаласини жиддий кўриб чиқиш керак деган сигнал. Кўп такрорланувчи депрессияда узоқ муддатли даво қайталанишни сезиларли камайтиради. Ўлим ҳақидаги фикрлар бўлгани учун, мурожаатни кечиктирмаслик муҳим.

5. Дифференциал диагностика

6. Нейробиология

7. Даво усуллари

Ўрта рекуррент депрессияда дори + психотерапия комбинацияси ва узоқ муддатли профилактика муҳим.

7.1. Психофармакология

Барча дорилар фақат шифокор назоратида.

7.2. Профилактика

8. Психотерапия услублари

9. Скрининг ва клиник тестлар

9.1. Ўз-ўзини текшириш

Сўнгги икки ҳафтада:

Депрессия такрорланса ва кундалик ҳаётга халақит берса — мутахассисга мурожаат қилинг.

9.2. Клиник психолог қўллайдиган тестлар

Тест номи Нимани ўлчайди Кимга/қандай
Бек депрессия шкаласи (BDI) Жорий эпизод оғирлигини Беморнинг ўзи тўлдиради
Гамильтон шкаласи (HAM-D) Депрессия оғирлигини Мутахассис баҳолайди
PHQ-9 Депрессия ва суицид саволи Беморнинг ўзи тўлдиради
Монтгомери-Асберг (MADRS) Оғирлик ва даво самараси Мутахассис баҳолайди
MDQ Биполярни истисно қилиш Беморнинг ўзи тўлдиради

Тестлар оғирликни ва биполяр эҳтимолини баҳолашга ёрдам беради. Ташхисни фақат мутахассис қўяди.

10. Прогноз

⚠ Эътибор: суицид хавфи

Ўрта рекуррент депрессияда ўлим ҳақидаги фикрлар пайдо бўлиши мумкин. Бундай фикрлар бўлса, зудлик билан психиатрга, тез ёрдамга (103) ёки ишонч телефонига мурожаат қилинг. Профилактик даво — қайталанишнинг олдини олишнинг энг ишончли йўли.

Мутахассисга мурожаат қилинг

Ушбу маълумот ўз-ўзини текшириш учун. Аниқ ташхис, даво ва профилактика режасини фақат малакали мутахассис белгилайди. Шикоятларингиз шу белгиларга мос келса, биз билан боғланинг.

Доктор Зебинисо — психолог

🌐 Сайт: doktorzebiniso.uz

📞 Телефон: +998 95 166 26 62

📍 Манзиллар: doktorzebiniso.uz/kontakt

YouTube · Instagram · Telegram

Иллюстрация

Сканерланг

Теглар (мавзу): #депрессия #рекуррент_депрессия #ўрта_депрессия #F33.1 #қайталанувчи_депрессия #депрессив_эпизод #профилактика #аффектив_бузилишлар #психотерапия #депрессияни_даволаш

Теглар (тестлар): #Бек_тести #BDI #Гамильтон_шкаласи #HAM_D #PHQ_9 #Монтгомери_Асберг #MADRS #Зунг_шкаласи #MDQ #депрессия_тести

Теглар (қидирув / гео): #психиатр #психолог #psixiatr #psixolog #психиатр_Ташкент #психиатр_в_Ташкенте #психолог_Ташкент #psixiatr_Toshkent #психиатр_керак #психолог_керак #психиатр_Узбекистан #психиатр_Казахстан #психиатр_Таджикистан #психиатр_Кыргызстан #psychiatrist_Tashkent #психолог_онлайн #doctorzebiniso

Манбалар: ВОЗ МКБ-10, Американ Психиатрия Ассоциацияси DSM-5, замонавий клиник қўлланмалар асосида тайёрланган. Ушбу ҳужжат таълимий мақсадда бўлиб, шифокор маслаҳатини алмаштирмайди.

103 — агар ўз жонингизга қасд қилиш фикри ёки яқинга зарар хавфи бўлса, дарҳол шошилинч ёрдамга мурожаат қилинг.
Ушбу ташхис бўйича халқаро скрининг тести

Бепул, рўйхатдан ўтмасдан, 2–4 дақиқа. Натижани қабулга олиб келсангиз, шифокор учун бошланғич маълумот бўлади.

Депрессиядан чиқиш — 13 та бепул видео дарс

Психиатр Зебинисо Аҳмедовадан: сабаблари, белгилари, даволаш ва туғруқдан кейинги депрессия. Рўйхатдан ўтмасдан, тўловсиз.

🎥 Дарсларни кўриш
Ёрдам керакми?
Ассистент билан 15 дақиқалик суҳбат ва онлайн тестлар — бепул.
🩺
Зебинисо Аҳмедова — психиатр, психотерапевт, нарколог, гипнолог. «PSIXOMED24» психотерапевтик амбулатор даволаш клиникаси раҳбари. Beck Institute (КХТ) профессори Аллен Миллернинг шогирди.
Манба: МКБ-10 (ВОЗ, V боб F00–F99), DSM-5 ва «Клиник психофармакология» (З. Аҳмедова, 2026).