Бош саҳифа › Травматерапия › Бу ўзи қандай ҳолат? › 9/39 Момақалдироқ ва яшиндан қўрқув← олдинги кейинги →
09Момақалдироқ ва яшиндан қўрқув

Табиий муҳит

Момақалдироқ ва яшиндан қўрқув

МКБ-10: F40.2
Бошқа ҳолат танлаш ←

Астрафобия — момақалдироқ, яшин ёки бўрон билан боғлиқ кучли, вазиятга нисбатан номутаносиб қўрқув. Бемор об-ҳаво маълумотларини қайта-қайта текшириши, яшиндан қочиши ёки бўрон пайтида ёлғиз қолишдан қийналиши мумкин.

«Яшин чақса, юрагим тез уради. Бўрон бошланишини билсам, олдиндан хавотирланаман».
09

Клиник мисол (кейс)

Катта ёшли бемор бўрон ҳақидаги хабарни эшитиши билан деразаларни ёпади, об-ҳавони такрор текширади ва ташқи ишларини бекор қилади. Хавотир иш ва кундалик ҳаётга таъсир қила бошлаган.

Нега бундай бўлади?

  • Кучли товуш ва ёруғликка сезгирлик
  • Аввалги қўрқинчли тажриба ёки кузатув орқали ўрганиш
  • Хавф эҳтимолини ортиқча баҳолаш
  • Қочиш ва текшириш орқали қўрқувнинг сақланиши
  • Умумий хавотир ва стресс омиллари

Хавотир занжири

1Тригер
→
2Ички фикр
→
3Хавотир, қочиш
→
4Компульсив ҳаракат
→
5Вақтинча енгиллик
→
6Фикр қайтади

Катта ёшли бемор бўрон ҳақидаги хабарни эшитиши билан деразаларни ёпади, об-ҳавони такрор текширади ва ташқи ишларини бекор қилади. Хавотир иш ва кундалик ҳаётга таъсир қила бошлаган.

Интервьюда қўрқувнинг бошланиши, олдинги воқеалар, қочиш ҳаракатлари, давомийлиги ва функционал бузилиш даражаси баҳоланади.

  • Кучли товуш ва ёруғликка сезгирлик
  • Аввалги қўрқинчли тажриба ёки кузатув орқали ўрганиш
  • Хавф эҳтимолини ортиқча баҳолаш
  • Қочиш ва текшириш орқали қўрқувнинг сақланиши
  • Умумий хавотир ва стресс омиллари

Қўрқув қачон бошланган? Яшин бўлганда нимадан хавотирланасиз? Қайси вазиятлардан қочасиз? Бу ҳолат ҳаётингизга қандай таъсир қилмоқда?

Аввало реал об-ҳаво хавфсизлиги қоидаларига амал қилинг. Хавфсиз шароитда хавотирни баҳолаш, нафасни меъёрлаштириш ва мутахассис билан босқичма-босқич экспозиция режасини тузиш мумкин.

КПТ ва босқичма-босқич экспозиция асосий усуллар ҳисобланади; режа мутахассис билан келишилади.

Аввалги тажрибалар ва уларнинг таъсири клиник интервью орқали баҳоланади. Ҳар бир фобиянинг сабаби травма бўлиши шарт эмас.