Бош саҳифа › Травматерапия › Бу ўзи қандай ҳолат? › 38/39 Бошидан қайта бошлаш ва ритуаллар← олдинги кейинги →
38Бошидан қайта бошлаш ва ритуаллар

Ҳаракатлар (ОКБ)

Бошидан қайта бошлаш ва ритуаллар

МКБ-10: F42.1
Бошқа ҳолат танлаш ←

Бирор ишни, гапни ёки ҳаракатни бошидан қайта бошлаш эҳтиёжи: агар «тўғри» бўлмаса, ёмонлик бўлади деган ҳис билан.

38

Клиник мисол (кейс)

40 ёшли аёл хат ёзаётганда бир сўзни нотўғри деб ўйлаб, ҳар сафар бутун хатни қайта ёзади. Бир соатлик иш уч соатга чўзилади.

Нега бундай бўлади?

  • «Тўғри» бажармаслик ёмонлик келтиради деган катастрофик фикр
  • Қайта бошлаш орқали вақтинчалик тинчлик
  • Мукаммалликка интилиш
  • Ритуалнинг кучайиб бориши

Хавотир занжири

1Тригер
→
2Ички фикр
→
3Хавотир, қочиш
→
4Компульсив ҳаракат
→
5Вақтинча енгиллик
→
6Фикр қайтади

40 ёшли аёл хат ёзаётганда бир сўзни нотўғри деб ўйлаб, ҳар сафар бутун хатни қайта ёзади. Бир соатлик иш уч соатга чўзилади.

  • «Тўғри» бажармаслик ёмонлик келтиради деган катастрофик фикр
  • Қайта бошлаш орқали вақтинчалик тинчлик
  • Мукаммалликка интилиш
  • Ритуалнинг кучайиб бориши
  • Қайси ишни қайта бошлайсиз?
  • Қайта бошламасангиз қандай ҳис қиласиз?
  • Бу ҳолат қанча вақтингизни олади?
  • Иш ёки ўқишга таъсир қиляптими?

Ишни тугатиб, бир марта қайта кўрмасдан топшириш машқини қилинг.

Хатоларни ёзиб қўйиб, уларни кейин тузатиш усулини қўлланг.

Ритуал иш ва ҳаётни бузса, психотерапевт билан маслаҳатлашинг.

ERP ва КПТ; мукаммалликка оид катастрофик фикрларни текшириш.

Қаттиқ танқид ёки жазо билан боғлиқ оилавий тажриба бор-йўқлиги клиник интервьюда баҳоланади.