33Нарсаларни санаш
Нарсаларни, қадамларни, ҳарфларни ёки сўзларни ички ёки ташқи равишда санаш ҳаракати. Санаш безовталикни «тўғирлаш» учун қилинади.
33
Клиник мисол (кейс)
28 ёшли эркак кўчада юрганда қадамларини санайди. Тўғри санамаса, ҳаракатни бошидан бошлайди, бу эса ишга кечикишга олиб келади.
Нега бундай бўлади?
- Ёмонлик ёки ҳалокатнинг олдини олиш ҳақида ишонч
- Санаш орқали вақтинчалик тинчлик
- Ритуални бузиш безовталикни кучайтириши
- Ритуалнинг кучайиб бориши
Хавотир занжири
1Тригер
→2Ички фикр
→3Хавотир, қочиш
→4Компульсив ҳаракат
→5Вақтинча енгиллик
→6Фикр қайтади
28 ёшли эркак кўчада юрганда қадамларини санайди. Тўғри санамаса, ҳаракатни бошидан бошлайди, бу эса ишга кечикишга олиб келади.
- Ёмонлик ёки ҳалокатнинг олдини олиш ҳақида ишонч
- Санаш орқали вақтинчалик тинчлик
- Ритуални бузиш безовталикни кучайтириши
- Ритуалнинг кучайиб бориши
- Қайси нарсаларни санайсиз?
- Санашни тўхтатолмасангиз қандай ҳис қиласиз?
- Санаш қанча вақт олади?
- Санаш иш ёки ўқишга таъсир қиляптими?
Санашни бир марта секин бажариб, тўхтаб кўринг.
Ритуални бошқа нарса билан алмаштиринг, масалан, нафасни санаш.
Ритуал кундалик ҳаётни бузса, психотерапевт билан маслаҳатлашинг.
ERP ва КПТ; санаш ритуалини босқичма-босқич камайтириш.
Кучли назорат ёки қатъий тартиб бўлган оилавий муҳит бор-йўқлиги клиник интервьюда баҳоланади.