Бош саҳифа › Травматерапия › Бу ўзи қандай ҳолат? › 19/39 Микроб ва ифлосланишдан қўрқув← олдинги кейинги →
19Микроб ва ифлосланишдан қўрқув

Бошқа

Микроб ва ифлосланишдан қўрқув

МКБ-10: F40.2
Бошқа ҳолат танлаш ←

Мизофобия — микроблар, ифлосланиш ва касаллик юқиши эҳтимоли билан боғлиқ кучли, вазиятга номутаносиб қўрқув. Одам ифлос деб ҳисоблаган буюмлар, жойлар ёки одамлардан қочиши мумкин.

Агар хавотирни камайтириш учун қайта-қайта ювиниш, текшириш ёки бошқа ритуаллар бажарилса, обсессив-компульсив бузилиш эҳтимолини алоҳида баҳолаш муҳим.

«Мен эшик тутқичларини ушлашдан қўрқаман. Доим қўлимни юваман. Агар ювмасам, касал бўлиб қоламан деб ўйлайман». — Бемор, 25 ёшли аёл
19

Клиник мисол (кейс)

28 ёшли эркак жамоат жойларида эшик тутқичларини ушлашдан қўрқади. Қўлларини қайта-қайта тозалайди, баъзи жойларга боришдан қочади. Хавотир ва такрорий ювиниш кундалик ҳаётига халал беради.

Нега бундай бўлади?

  • Касаллик юқиш эҳтимолини ортиқча баҳолаш
  • Ноаниқликка тоқат қилиш қийинлиги
  • Хавотирни камайтириш учун қочиш ва ювиниш
  • ОКБда обсессия ва компульсиялар
  • Олдинги салбий тажриба бўлиши мумкин, лекин шарт эмас

Хавотир занжири

1Тригер
→
2Ички фикр
→
3Хавотир, қочиш
→
4Компульсив ҳаракат
→
5Вақтинча енгиллик
→
6Фикр қайтади

28 ёшли эркак жамоат жойларида эшик тутқичларини ушлашдан қўрқади. Қўлларини қайта-қайта тозалайди, баъзи жойларга боришдан қочади. Хавотир ва такрорий ювиниш кундалик ҳаётига халал беради.

Суҳбатда симптомлар бошланган вақт, ритуалларга сарфланган дақиқалар, қочиш даражаси, функционал зарар ва хавфсизлик хулқлари баҳоланади.

  • Касаллик юқиш эҳтимолини ортиқча баҳолаш
  • Ноаниқликка тоқат қилиш қийинлиги
  • Хавотирни камайтириш учун қочиш ва ювиниш
  • ОКБда обсессия ва компульсиялар
  • Олдинги салбий тажриба бўлиши мумкин, лекин шарт эмас

Қайси вазиятларда хавотир бошланади? Қўл ювишга қанча вақт кетади? Ювмасангиз нима бўлади деб ўйлайсиз? Иш, ўқиш ва оилавий ҳаётга қанчалик таъсир қилмоқда? Қандай ритуаллар мавжуд?

Хавотирни кузатинг, триггер ва ритуалларни қайд этинг. Ташхисни аниқлаш учун мутахассис билан баҳолаш ўтказинг. Мустақил равишда хавфли ифлосланишга дуч келиш шарт эмас; экспозиция режаси хавфсиз ва босқичма-босқич тузилади.

КПТ ва босқичма-босқич экспозиция асосий усуллар ҳисобланади; режа мутахассис билан келишилади.

Травматик тажриба бўлган-бўлмаганини индивидуал клиник интервью орқали баҳолаш керак. Мизофобиянинг ҳар бир ҳолати травма билан боғлиқ эмас.