Бош саҳифа › Травматерапия › Бу ўзи қандай ҳолат? › 27/39 Микроб ва заҳарланишдан қўрқув← олдинги кейинги →
27Микроб ва заҳарланишдан қўрқув

Фикрлар (ОКБ)

Микроб ва заҳарланишдан қўрқув

МКБ-10: F42.0
Бошқа ҳолат танлаш ←

Микроб, касаллик ёки заҳарланиш ҳақида доимий ва ақлдан ташқари фикрлар. Бу фикрлар ювиниш, тозалаш ва тез-тез текширишга олиб келади.

27

Клиник мисол (кейс)

31 ёшли аёл қўлини соатига бир неча марта ювади. Ташқарида бирор нарсага тегса, уйга қайтгандан кейин тинчланади; аммо фикр яна қайтади.

Нега бундай бўлади?

  • Касаллик ва зарар ҳақидаги тасаввурнинг кучайиши
  • Ювиш ва тозалаш орқали вақтинчалик енгиллик
  • Хавфни назорат қилишга интилиш
  • Ювиш ритуалининг қўрқувни мустаҳкамлаши

Хавотир занжири

1Тригер
→
2Ички фикр
→
3Хавотир, қочиш
→
4Компульсив ҳаракат
→
5Вақтинча енгиллик
→
6Фикр қайтади

31 ёшли аёл қўлини соатига бир неча марта ювади. Ташқарида бирор нарсага тегса, уйга қайтгандан кейин тинчланади; аммо фикр яна қайтади.

  • Касаллик ва зарар ҳақидаги тасаввурнинг кучайиши
  • Ювиш ва тозалаш орқали вақтинчалик енгиллик
  • Хавфни назорат қилишга интилиш
  • Ювиш ритуалининг қўрқувни мустаҳкамлаши
  • Қўлингизни қанча вақт ва нечта марта ювасиз?
  • Қандай нарсаларга тегишдан қўрқасиз?
  • Фикр қанча давом этади ва уни тўхтатиш қийинми?
  • Ювиш ҳаёт ва уйқуга таъсир қиляптими?

Ювиш ритуалини дарҳол тўхтатмасдан, ҳар сафар бир дақиқа кечиктиришни машқ қилинг.

Қўрқув уйғотадиган нарсага босқичма-босқич тегиб, ювмасдан туришни ўрганинг.

Тери шикастланса ёки ювиш соатлар олса, психиатр билан маслаҳатлашинг.

Экспозиция ва ритуалга жавоб бермаслик (ERP) — ОКБ даво усули; КПТ ва керак бўлса медикаментоз даво.

Оилада ОКБ ёки тозалик билан боғлиқ қатъий тартиб бўлган-бўлмагани клиник интервьюда текширилади.