Бош саҳифа › Травматерапия › Бу ўзи қандай ҳолат? › 17/39 Қусишдан қўрқув← олдинги кейинги →
17Қусишдан қўрқув

Бошқа

Қусишдан қўрқув

МКБ-10: F40.2
Бошқа ҳолат танлаш ←

Эметофобия — ўзининг ёки бошқа одамнинг қусишидан, кўнгил айнишидан ёхуд қусиш эҳтимолидан кучли ва давомли қўрқиш. Бемор кўнгил айниши мумкин бўлган вазиятлардан, айрим овқатлардан ёки жамоат жойларидан қочиши мумкин. Қўрқув кундалик ҳаётни чекласа, клиник баҳолаш зарур.

«Метродаги одам кўнгли айниса, мен ҳам қусиб қўяман деб қўрқаман. Ўша жойдан дарҳол чиқиб кетгим келади».
17

Клиник мисол (кейс)

29 ёшли эркак бир марта овқатдан заҳарланганидан сўнг кўнгил айниш белгиларини хавф деб қабул қила бошлади. Ресторанларда овқатланишни чеклайди, жамоат транспортидан қочади, тана сезгиларини тез-тез текширади.

Нега бундай бўлади?

  • Қусиш ёки овқатдан заҳарланиш билан боғлиқ нохуш тажриба
  • Кўнгил айниш сезгисини хавф сифатида талқин қилиш
  • Ноаниқликка тоқат қилмаслик ва назоратга эҳтиёж
  • Қочиш ва такрорий текшириш орқали қўрқувнинг сақланиши
  • Айрим ҳолларда паника ёки бошқа хавотир бузилишлари билан бирга кечиши

Хавотир занжири

1Тригер
→
2Ички фикр
→
3Хавотир, қочиш
→
4Компульсив ҳаракат
→
5Вақтинча енгиллик
→
6Фикр қайтади

29 ёшли эркак бир марта овқатдан заҳарланганидан сўнг кўнгил айниш белгиларини хавф деб қабул қила бошлади. Ресторанларда овқатланишни чеклайди, жамоат транспортидан қочади, тана сезгиларини тез-тез текширади.

Интервьюда қўрқувнинг давомийлиги, қочиш хулқи, овқатланиш чекланиши, паника белгилари ва соматик сабаблар текширилади.

  • Қусиш ёки овқатдан заҳарланиш билан боғлиқ нохуш тажриба
  • Кўнгил айниш сезгисини хавф сифатида талқин қилиш
  • Ноаниқликка тоқат қилмаслик ва назоратга эҳтиёж
  • Қочиш ва такрорий текшириш орқали қўрқувнинг сақланиши
  • Айрим ҳолларда паника ёки бошқа хавотир бузилишлари билан бирга кечиши

Қусишдан қўрқув қачон бошланган? Қайси вазиятлардан қочасиз? Овқатланиш ёки вазнга таъсири борми? Қандай хавфни кутасиз? Тана белгиларини қанчалик тез-тез текширасиз?

Қўрқувни қўзғатувчи вазиятларни ёзиб боринг. Қочиш ва тасдиқ излашни камайтириш учун мутахассис билан босқичли режа тузинг. Давомли қусиш, сувсизланиш ёки бошқа соматик аломатлар бўлса, тиббий текширувдан ўтинг.

КПТ ва босқичма-босқич экспозиция асосий усуллар ҳисобланади; режа мутахассис билан келишилади.

Нохуш тажриба бўлган-бўлмагани клиник интервьюда текширилади. Ҳар бир фобия албатта травма натижаси эмас.