Туннель, кўприк, эстакада ёки тиқилинч йўл каби ёпиқ ёки баланд жойлардан ўтишда кучли қўрқув. Вазиятдан қочиш қўрқувни сақлайди.
Клиник мисол (кейс)
41 ёшли ҳайдовчи туннелга яқинлашганда руль қўлини маҳкам ушлайди, нафаси тезлашади ва йўлни ўзгартиради. Бир неча ойдан бери узоқ йўлга чиқмайди.
Нега бундай бўлади?
- Ёпиқ жойда қутулиш имкони йўқлиги ҳақида тасаввур
- Аввалги тиқилинч вазият тажрибаси
- Назоратсизлик ҳисси
- Вазиятдан қочиш вақтинчалик енгиллик беради, аммо қўрқувни мустаҳкамлайди
Хавотир занжири
41 ёшли ҳайдовчи туннелга яқинлашганда руль қўлини маҳкам ушлайди, нафаси тезлашади ва йўлни ўзгартиради. Бир неча ойдан бери узоқ йўлга чиқмайди.
- Ёпиқ жойда қутулиш имкони йўқлиги ҳақида тасаввур
- Аввалги тиқилинч вазият тажрибаси
- Назоратсизлик ҳисси
- Вазиятдан қочиш вақтинчалик енгиллик беради, аммо қўрқувни мустаҳкамлайди
- Қайси жойлардан ўтишда қўрқасиз?
- Қўрқув қачон ва қандай вазиятда бошланган?
- Бу вазият кундалик ҳаётингизни қандай чекламоқда?
- Вазият ичида қандай тана сезгилари пайдо бўлади?
Вазиятни босқичма-босқич кўриб чиқинг: аввал расм ва видео, сўнгра қисқа йўл, охирида туннелдан ўтиш.
Нафасни 4 санаб олиш ва 6 санаб чиқариш машқини вазият олдидан бажаринг.
Йўлни ўзгартириш қийин бўлса, ҳамроҳ билан бориш ёки психотерапевт билан режа тузиш фойдали бўлади.
КПТ ва экспозиция асосий усул; туннель ва кўприк вазиятлари босқичма-босқич машғулотларда кўрилади.
Аввалги баҳтсиз ҳодиса ёки тиқилинч вазият бўлган-бўлмагани клиник интервьюда баҳоланади.