Газ, электр, эшик ёки қулф ёпилмаганлиги ҳақида доимий шубҳа ва ҳалокат ҳақидаги қўрқув. Бу шубҳа текширишга ва қайтиб келишга сабаб бўлади.
Клиник мисол (кейс)
39 ёшли эркак уйдан чиқишда газни уч марта текширади, сўнгра йўлдан қайтиб келади. Иш жойида ҳам уйда ёпилмаган газ ҳақида ўйлайди.
Нега бундай бўлади?
- Бирор нарса ёмон бўлиши мумкинлиги ҳақида катастрофик фикр
- Текширишдан кейинги қисқа тинчлик ва шубҳанинг қайтиши
- Жавобгарлик ҳисси ва хатодан қўрқиш
- Текшириш ритуалининг кучайиб бориши
Хавотир занжири
39 ёшли эркак уйдан чиқишда газни уч марта текширади, сўнгра йўлдан қайтиб келади. Иш жойида ҳам уйда ёпилмаган газ ҳақида ўйлайди.
- Бирор нарса ёмон бўлиши мумкинлиги ҳақида катастрофик фикр
- Текширишдан кейинги қисқа тинчлик ва шубҳанинг қайтиши
- Жавобгарлик ҳисси ва хатодан қўрқиш
- Текшириш ритуалининг кучайиб бориши
- Қайси нарсаларни кўп текширасиз?
- Текширганингиздан кейин ҳам шубҳа қолиб, қайта текширасизми?
- Бу шубҳа иш ёки уйқуга таъсир қиляптими?
- Қанча вақт текширишга кетади?
Текширишни бир марта қилиб, ёзиб қўйинг; сўнгра уйдан чиқиб, шубҳа пайтида тўхтатишни машқ қилинг.
Шубҳага жавоб бериш ўрнига, тасдиқ сўрамасдан яшашга ҳаракат қилинг.
Шубҳа ҳаётни кучли бузаётган бўлса, психиатр ёки психотерапевт билан маслаҳатлашинг.
ERP (ритуалга жавоб бермаслик) ва КПТ; оғир ҳолатларда медикаментоз даво шифокор назорати остида.
Оилада ОКБ, хавфсизлик ёки хавотир бўйича ҳолатлар бор-йўқлиги клиник интервьюда текширилади.