Бош саҳифа › Травматерапия › Бу ўзи қандай ҳолат? › 20/39 Айрим овозларга тоқат қилолмаслик← олдинги кейинги →
20Айрим овозларга тоқат қилолмаслик

Бошқа

Айрим овозларга тоқат қилолмаслик

МКБ-10: F40.2
Бошқа ҳолат танлаш ←

Мизофония — айрим такрорланувчи товушларга нисбатан кучли нохуш эмоционал ва физиологик реакция. Чайнаш, чапиллатиш, нафас олиш, қалам чиқиллатиш каби овозлар жаҳл, безовталик ёки қочиш истагини қўзғатиши мумкин. Бу шунчаки баланд овоздан қўрқиш эмас; овознинг ўзига хос тури ва маъноси муҳим бўлиши мумкин.

«Ёнимда кимдир чайнаса, қаттиқ безовта бўламан. Буни назорат қилиш қийинлашади». — бемор
20

Клиник мисол (кейс)

27 ёшли эркак. Овқатланиш вақтида чайнаш овозларига кескин безовталик сезади. У бошқалар билан дастурхонда ўтиришдан қоча бошлаган. Суҳбатда триггерлар, реакция интенсивлиги ва ҳаёт сифатига таъсири баҳоланади.

Нега бундай бўлади?

  • Айрим товушларга нисбатан юқори сезгирлик ва ўрганилган эмоционал реакциялар
  • Овозни эшитиш билан тез юзага келадиган жаҳл ёки безовталик
  • Эътиборнинг триггер товушга кучли қаратилиши
  • Хавотир, уйқу етишмаслиги ва стресс реакцияни кучайтириши мумкин
  • ОКБ, хавотир ёки бошқа ҳолатлар билан фарқлаш зарур

Хавотир занжири

1Тригер
→
2Ички фикр
→
3Хавотир, қочиш
→
4Компульсив ҳаракат
→
5Вақтинча енгиллик
→
6Фикр қайтади

27 ёшли эркак. Овқатланиш вақтида чайнаш овозларига кескин безовталик сезади. У бошқалар билан дастурхонда ўтиришдан қоча бошлаган. Суҳбатда триггерлар, реакция интенсивлиги ва ҳаёт сифатига таъсири баҳоланади.

  • Айрим товушларга нисбатан юқори сезгирлик ва ўрганилган эмоционал реакциялар
  • Овозни эшитиш билан тез юзага келадиган жаҳл ёки безовталик
  • Эътиборнинг триггер товушга кучли қаратилиши
  • Хавотир, уйқу етишмаслиги ва стресс реакцияни кучайтириши мумкин
  • ОКБ, хавотир ёки бошқа ҳолатлар билан фарқлаш зарур

Қайси овозлар триггер? Реакция жаҳлми, хавотирми ёки жирканишми? Қачон бошланган? Оилавий ва иш муносабатларига таъсири қандай? Қочиш ёки қулоқчиндан фойдаланиш қанчалик тез-тез? Эшитиш муаммолари, гиперакузия, ОКБ ёки бошқа ҳолатлар борми?

Триггер ва реакцияларни қайд этинг; стресс ва уйқу режимини баҳоланг; яқинлар билан овозларга оид эҳтиёжларни айбловсиз муҳокама қилинг. Қочиш ва мажбурий назоратнинг ҳаётга таъсирини мутахассис билан таҳлил қилинг.

КПТ ва босқичма-босқич экспозиция асосий усуллар ҳисобланади; режа мутахассис билан келишилади.

Тарихда травматик тажриба бор-йўқлиги клиник интервьюда баҳоланади.